شبكه علمي آپادانا

این مدل که CAVEman نامیده می‌شود،یک تصویر کامپیوتری است که بیش از 3000 بخش مجزای بدن را در برمی‌گیرد و همه آنها را می‌توان در غرفه‌ای مشاهده کرد که به این تصویر ارتفاع، پهنا و عمق می‌دهد.

CAVEman همچنین گذر زمان – بعد چهارم – را نیز به نمایش می‌گذارد.

دانشمندان می‌توانند تصاویر منحصر به فرد بیماران، مانند تصاویر ام‌آرآی، سی‌تی‌اسکن و رادیوگرافی ساده را در این مدل بگسترانند و به پزشکان تصاویری با وضوح بالا از نحوه کار بدن ارائه دهند که به صورتی شناور در فضا به نمایش درمی‌آید.

به گفته پژوهشگران دانشکده پزشکی دانشگاه کالگاری که  شش سال بر روی این سیستم کار کرده‌اند، این شیوه می‌تواند به محققان کمک کند که ژنتیک بیماری‌هایی مانند سرطان، دیابت و آلزایمر را مورد بررسی قرار دهند.

دکتر کریستوف سنسن، رئیس مرکز پیشبرد ژنومیک تصویری سان در دانشکده پزشکی دانشگاه کالگاری می‌گوید: "این نوع مدل در جهان منحصر به فرد است. تنها نمونه کاملی است که وجود دارد."

CAVEman یکی از فراورده‌های آزمایشگاه 5.5 میلیون دلاری واقعیت مجازی سه‌بعدی Cave است که در سال 2002 بوسیله مرکز سان با همکاری شرکت سان میکروسیستمز گشایش یافت.

CAVEman با عینک‌های 3D در غرفه‌ای دیده می شود و به نظر می‌رسد که در جلوی بیننده ایستاده است.

کنترل‌کننده مانند یک بازی ویدئویی می تواند آن را دستکاری کند و بر بخش‌های مختلف بدن - پوست، استخوان‌ها، عضلات، اندام‌ها و وریدها متمرکز شود.

هر چه تصویر به بیننده نزدیک‌تر می‌شود، به نظر می‌رسد که بیننده بیشتر به درون بدن حرکت می‌کند. این تصویر را می‌توان بر روی کامپیوترهای معمولی هم بارگذاری کرد و خارج از سایت آن را مشاهده کرد.

به گفته سنسن پزشکان می‌توانند نتایج شیوه‌های تشخیصی مانند سی‌تی‌اسکن اندام‌های داخلی و آزمایشهای خون را یک جا ببینند و در نتیجه متخصصان رشته‌های مختلف با هم کار کنند.

به علاوه جراحان می‌تواند به جای جنازه‌ها برای مقاصد آموزشی و برای طراحی جراحی پیش از انجام آن از این انسان مجازی استفاده کنند.

به گفته سنسن بیماران نیز با کمک این مدل مجازی می‌توانند درک بهتری از بیماری‌های خودشان به دست آورند.

قدم‌های بعدی ایجاد نسخه‌هایی برای فروش به بیمارستان‌ها در سراسر جهان و افزودن یک جزء لمسی به این تصویر است.

«ايران به سي امين كشور توليدكننده علم در جهان تبديل شده است كه البته اين آمار چندان صحيح نيست و اگر همه توليدات علمي ما ثبت جهاني شود حتما رتبه ما بهتر خواهد شد.»

درست به فاصله دو هفته از اين اظهارنظر مصطفي پورمحمدي وزير كشور، دكتر زاهدي وزير علوم تحقيقات و فناوري رتبه علمي ايران را 42 اعلام كرد و گفت: «از نظر فناوري در منطقه ادعا مي كنيم كه كشوري از ما بالاتر نيست.»

البته اين اولين بار نيست كه شاهد ارائه آمار گوناگون از سوي مسولان و كارشناسان مختلف در زمينه جايگاه علمي كشور هستيم. پس با دكتر عبدالرضا نوروزي چاكلي مدير گروه علم سنجي مركز تحقيقات سياست علمي كشور گفتگو كرده ايم، شايد قضيه روشن‌تر شود.

•  آقاي دكتر! معمولا شاهديم كه آمار متفاوتي در مورد جايگاه علمي ايران در جهان ارائه مي‌شود. اصلا اين آمار و ارقام براساس چه معياري اعلام مي شوند؟

اين آمار از اطلاعات موجود در پايگاه‌هاي موسسه اطلاعات علمي (ISI) كه كار علم سنجي را در سطح بين المللي انجام مي دهد، استخراج مي شوند. اساس كار اين موسسه آن است كه با بررسي مداوم نشريات علمي تعدادي نشريه را تحت پوشش قرار مي دهد.

 اين نشريات در ISI نمايه مي شوند و همچنين امكان نمايه شدن حدود 34 نوع مدرك علمي مختلف شامل مقاله، چكيده مقاله، مقالات همايش ها، و ... كه در اين نشريات چاپ مي شوند در پايگاه هاي مختلف ISI وجود دارد. جايگاه علمي كشورها از نظر توليد علم با استناد به آمار و ارقام همين پايگاه ISI بدست مي آيند.

• پس اين همه تفاوت در آمار مربوط به جايگاه علمي ايران از كجا ناشي مي شود؟

در ISI  پايگاه هاي اطلاعاتي مختلفي وجود دارد كه از هر پايگاه بسته به ماهيتش و مستنداتي كه مورد ارزيابي قرار مي دهد، اعداد و ارقام متفاوتي را مي توان استخراج كرد. بيشترين مشكلي كه در ارائه آمار وجود دارد و گاه باعث مي شود رتبه هاي علمي مختلفي براي ايران ذكر شود آن است كه دوستان به پايگاه هاي مورد استفاده خود اشاره نمي كنند.

مثلا پايگاه WOS كه خودش شامل سه پايگاه فرعي است و كليه كارهاي مربوط به نمايه سازي آثار علمي را در ISI انجام مي دهد. اما پايگاهي مانند ESI اطلاعات مربوط به كشورها، نشريات نويسندگان و سازمان ها را با رويكرد چند ساله مشخص مي كند. توجه داشته باشيد كه تعداد نشريات تحت پوشش اين دو پايگاه با هم اندكي متفاوت است و بنابراين در آمار استخراج شده از هريك از اين پايگاه ها تفاوت هايي مشاهده مي شود.

• پس در واقع هيچ يك از اين آمار اشتباه نيست، اما مرجع آن ها متفاوت است.

بله . مثلا تورم را بانك مركزي 18 درصد و مركز پژوهش هاي مجلس  22 درصد اعلام مي كند چون براي هركدام فاكتورهاي خاصي مهم است. پس وقتي ما آمار مي دهيم بايد پايگاه مورد استفاده مان مشخص باشد. تازه حتي اگر جستجو در WOS انجام شود بايد روش جستجو را مشخص كنيم.

 چون در اين پايگاه امكان جستجوي نام يك كشور هم در قسمت كشور و هم آدرس وجود دارد و اگر شما كلمه ايران را در قسمت آدرس نويسندگان جستجو كنيد، آمارتان صحيح و دقيق نخواهد بود چون مثلا به نويسنده تركي مي رسيد كه در خياباني به نام ايران ساكن است. در آمار سال 2006 وقتي كلمه ايران را با اين شيوه جستجو مي كنيم12 ركورد بيشتر از مقدار واقعي بازيابي مي شود كه مربوط به ايران نيست كه البته ما اينها را به ISI گزارش كرده ايم.

• فقط همين موارد باعث ارائه آمار متفاوت در مورد جايگاه علمي ايران است؟

البته تفاوت در آمارهايي كه واقعا با استناد به ISI عنوان مي شوند خيلي چشمگير نيست و عمدتا دلايلي از اين دست دارد. هرچند مي توان دلايل متعدد و ريز ديگري هم براي اين قضيه عنوان كرد. مثلا اينكه در رتبه بندي كشورها تعداد آثار نمايه شده در يك سال ملاك است.اما بعضي دوستان آثار منتشر شده در يك سال را بازيابي مي كنند و آن  را ملاك‌  قرار مي دهند و اين هم باعث ارائه آمار متفاوت مي شود.

• خوب اگر بخواهيم واقعاً جايگاه علمي ايران را براساس توليدات علمي ثبت شده در ISI -مشخص كنيم بايد به چه پايگاهي مراجعه كنيم؟

معمولا رتبه كشورها با مراجعه به پايگاه ESI مشخص مي شود. در اين پايگاه در يك بازه 10 ساله توليدات علمي كشورها ، ميزان استناد به آنها و همچنين ميانگين استناد به نسبت تعداد توليدات علمي مدنظر قرار مي گيرد.

•  و ايران در اين ميان چه جايگاهي دارد؟

بر اساس تازه ترين آمار ارائه شده در پايگاه ESI در طي دوره ده ساله 1996 تا 2006 ايران از نظر تعداد توليدات علمي رتبه 42، از نظر تعداد كل استنادها در رده 49 جهان و از نظر نسبت استنادها به توليدات علمي در رده 135 جهان قرار گرفته است. البته بايد توجه داشته باشيم كه در بحثي مثل تعداد استنادها مساله زبان يك مساله تعيين كننده است.

مثلا  براساس تعداد توليدات علمي چين در رتبه ششم جدول قرار دارد اما ازنظر تعداد استناد به مدارك علمي رتبه 13 را دارد.

• با اين حساب به نظر مي رسد كشورهايي كه در توليدات علمي شان تنوع زباني را مدنظر قرار دهند در اين جدول جايگاه بهتري خواهند داشت.

كاملا صحيح است. مثلا در سال 2006 بيش از 99 درصد توليدات علمي ما به انگليسي و درصد كمي فرانسه و آلماني بوده است در حاليكه تركيه علاوه براينكه تعداد توليداتش از ما بيشتر بوده است در زمينه تنوع زباني هم بسيار موفق عمل كرده است و حتي مصر كه توليدات علمي كمتري نسبت به ما دارد تنوع زباني بيشتري دارد كه به هرحال در تعداد استنادها و در نتيجه ميانگين تعداد استناد به تعداد توليدات اهميت بسزايي دارد.

•  آقاي دكتر چه تعداد نشريه تحت پوشش ISI قرار دارد و اصولا ملاك پذيرش نشريات در اين سيستم چيست؟

هدف ISI بررسي افراد، سازمان ها نشريات و كشورهاي موثر در حوزه هاي مختلف علوم در سطح بين المللي است. بر اين اساس معيارهايي براي ارزشيابي نشريات كه در پايگاه هاي مختلف نمايه مي شوند وجود دارد.

معيارهايي چون انتشار مرتب نشريه، سطح كيفي آن و ... كه به صورت مرتب بررسي مي شوند و بعضي نشريات حذف و بعضي اضافه مي شوند. به همين دليل اين آمار مرتبا تغيير مي كنند اما برپايه آخرين آمار بيش از 9800 عنوان نشريه در پايگاه هاي ISI نمايه شده اند كه البته تمام اين پايگاه ها در بحث علم سنجي موثر نيستند.

• نشريات ايراني در اين ميان چه سهمي دارند؟

 آمار سال 2006 بيانگر حضور 19 عنوان نشريه ايراني در پايگاه هاي مختلف ISI است كه 6 عنوان آن ها در WOS نمايه شده اند كه در بحث علم سنجي و رتبه بندي علم تاثير دارند.

• اين سوال همچنان مطرح است كه آيا تعداد مدارك علمي نمايه شده ما در ISI نشانگر رتبه علمي ما در جهان است.

ببينيد در وب سايت موسسه  ISIهم ذكر شده كه تنها نشريات معتبر دنيا اين هايي نيستند كه ما مورد توجه قرار داده ايم و ما با توجه به سياست ها، امكانات و محدوديت هاي خودمان اين نشريات را انتخاب كرده ايم.

اما به دلايل زياد اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي نمايه شدن آثار در اين پايگاه براي كشورها اهميت زيادي دارد. اين پايگاه آثار علمي را خوب، جامع و سريع نمايه مي كند و نمودار و آمار مورد نظر را با بيشترين دقت ارائه مي دهد و هيچ يك از پايگاه هاي ديگر كه در علم سنجي فعاليت مي كنند در اين سطح نيستند. آمار اين پايگاه حتي براي سنجش رشد يك كشور در يك مقوله خاص هنگام معاملات اقتصادي با ديگر كشورها مورد نظر قرار مي گيرد.

•  منظور من اين است كه آيا اصولا تعداد توليدات علمي ما نشانگر رتبه علمي ماست و نبايد فاكتورهاي ديگري را مورد نظر قرار دهيم؟

در علم سنجي معيارهاي ديگري هم داريم مثلا به تازگي در ايران طرحي به تصويب رسيده كه شاخص هاي فناوري سنجي را با توجه به نياز كشور مشخص كنيم. بايد توجه كنيم كه
رتبه اي كه اعلام مي شود جايگاه علمي ما براساس آمار فلان پايگاه است.

 البته مي توان ملاك ها و شاخص هاي مختلفي پيدا كرد ولي شاخص كافي نيست و بايد براي اين شاخص ها آمار داشته باشيم . سرعت دقت و آمارهاي خاصي كه ISI ارائه مي دهد باعث مي شود بيشتر به اطلاعات اين پايگاه استناد شود.

•  براي بهبود جايگاه علمي ايران براساس توليدات علمي چه برنامه اي داريد؟

ما در اين مركز فقط به برنامه ريزان كمك مي كنيم و پيشنهاداتي ارائه مي دهيم كه اميدواريم مورد توجه قرار گيرد.توجه به زبان انگليسي و پژوهش مدار كردن آئين نامه هاي ارتقاي اعضاي هيات علمي از جمله اين پيشنهادات است.

 اگر ما شرايطي فراهم آوريم كه ساعت آموزشي هيات علمي كاهش يابد و استادان ما بيشتر به پژوهش بپردازند  توليدات علمي ما افزايش چشمگيري خواهد داشت. اما  آئين نامه جديد وزارت علوم كه ساعت تدريس هيات علمي را افزايش داده است برخلاف اين نظر و به ضرر رتبه علمي كشور خواهد بود.

 مراسم اختتامیه طرح ملی ساماندهی ایده‌‌ها‌ی جوان با عنوان بانك ایده با حضور پرویز داوودی معاون اول رئیس جمهوري و جمعی از مسئولین دستگاه‌‌ها‌ی كشور برگزار شد.
در مراسم اختتامیه بانك ایده، پرویز داوودی معاون اول رئیس جمهوري با اشاره به تأكید دین اسلام بر تفكر اظهار داشت: تفكر مهمترین اساس ایده پردازی و منشأ خلاقیت جوانان است.

وی با اشاره به اینكه دولت موظف به شنیدن ایده‌‌ها‌ و گلایه‌‌ها‌ی مردمی است گفت: سازمان ملی جوانان باید، برای جمع آوری ایده‌‌ها‌ و انتقال ایده‌‌ها‌ی اجرایی به دولت اقدامات لازم را انجام دهد. علاوه بر این، پرورش ایده‌‌ها‌ی برتر و تقویت این حركت الزامی است.

معاون اول رئیس جمهوري با تأكید بر حركت محتوایی حوزه مشاورین جوان ریاست جمهوری بر موضوعات این طرح افزود:هم اكنون نیز با وجود جوانانی فعال و در جهت استفاده صلح آمیز از فناوری هسته ای به غنی سازی و صنعتی شدن دست یافته‌ایم. در این راستا جوانان پاك ایرانی فریب نیرنگ‌‌ها‌ی دشمنان را نخواهند خورد.

در ادامه  این مراسم حجت‌الاسلام حاج علی اكبری معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان ملی جوانان بانك ایده را الگویی استراتژیك و راهبردی در جهت تحقق اهداف انقلاب اسلامی عنوان كرد و افزود: طرح ملی ساماندهی ایده‌‌ها‌ی جوان، اعتماد به جوانان را در مرحله عمل قرار داده است.

وی با اشاره به اینكه ایده‌‌ها‌ی دریافت شده نوعی ابتكار و خلاقیت در جهت بهینه‌سازی خدمات است، اظهار داشت: عالی‌ترین نتیجه‌ای كه  می‌توان از اجرای این طرح داشت این است كه، طرح بانك ایده الگو و مبنایی برای سایر دستگاه‌‌ها‌ باشد تا به این ترتیب  تحقق اهداف انقلاب اسلامی ایران میسر شود. 

در پایان این مراسم از صاحبان ایده‌‌ها‌ی برتر در هشت كمیسیون تقدیر به عمل آمد.

نخستين دستگاه STM ساخت ايران عصر روز شنبه همزمان با سومين گردهمايي مديران شبكه آزمايشگاهي فناوري نانو رونمايي شد.

دكتر سعيد سركار، رئيس مركز تحقيقات علوم و تكنولوژي پزشكي دانشگاه علوم پزشكي تهران و مجري اين پروژه در گفت‌وگو با همشهري مي‌گويد: پروژه ساخت ميكروسكوپ‌هاي تونلي روبشي 3 سال پيش آغاز شد و پس از ساخت نمونه اوليه كه نشان دهنده توانمندي در ساخت اين دستگاه بود، ساخت 5 دستگاه ميكروسكوپ را با حمايت ستاد ويژه توسعه فناوري نانو آغاز كرديم.به گفته وي با اجراي اين طرح و ساخت پنج دستگاه ميكروسكوپ تونلي روبشي، ايران به جمع كشورهاي صاحب فناوري ساخت اين دستگاه پيشرفته اضافه مي‌شود و زمينه را براي ساخت تجهيزات و ميكروسكوپ‌هاي پيشرفته ديگر نيز كه از ملزومات اساسي تحقيقات نانو هستند فراهم مي‌كند.

دكتر سركار تصريح كرد: دستگاه‌ STM توانايي ارائه تصاوير دو و سه بعدي در ابعاد نانومتر را دارد و قادر است از تمام نانوساختارها، آنتي بادي‌ها، پروتئين‌ها، مولكول‌هاي DNA و ... تصويربرداري كند.

به گفته وي براي آزمون كارايي اين ميكروسكوپ‌ها تصاوير تهيه شده با آن از نمونه‌هاي استاندارد با تصاوير گرفته شده از دستگاه‌هاي خارجي مطابقت داده شد كه حاكي از برابري كيفيت تصاوير دستگاه‌هاي ايراني با نمونه‌هاي مشابه خارجي بود.

رئيس مركز تحقيقات علوم و تكنولوژي پزشكي دانشگاه علوم پزشكي تهران خاطر نشان كرد: قدرت تصويربرداري اين ميكروسكوپ از يك نانومتر تا 8 ميكرون است كه از اين لحاظ منحصر به فرد است و نوك تيپ آن به طور خودكار تا يك نانومتري نمونه قابل تنظيم است، در حالي كه در برخي نمونه‌هاي خارجي نوك تيپ ميكروسكوپ بايد با دست تنظيم شود كه مي‌تواند به نمونه آسيب بزند.

دكتر سركار با بيان اينكه دستگاه‌هاي ايراني با قيمتي حدود يك سوم نمونه‌هاي خارجي قابل عرضه است، اظهار داشت: ستاد ويژه توسعه فناوري نانو پنج دستگاه را پيش خريد كرده كه اين دستگاه‌ها در حال حاضر آماده بهره‌برداري است و سفارش ساخت دو دستگاه از اين ميكروسكوپ‌ها را نيز از مالزي دريافت كرده‌ايم.

وي در ادامه با اشاره به مشاركت تيمي 15 نفره از متخصصان رشته‌هاي مختلف در اين پروژه ،ساخت اين تجهيزات پيشرفته در داخل كشور را حاكي از توانمندي بالاي محققان ايراني در عرصه ساخت تجهيزات با تكنولوژي بالا (High Tech) و بومي كردن اين فناوري‌ها در كشور عنوان و خاطرنشان كرد: آينده نانوتكنولوژي وابسته به چنين دستگاه‌هايي است و با دستيابي به فناوري ساخت ميكروسكوپ‌هاي تونلي روبشي كه مادر چنين ميكروسكوپ‌ها و تجهيزاتي است مي‌توانيم انواع دستگاه‌هاي ديگر را بسازيم و در اين راستا قصد داريم سال آينده ساخت ميكروسكوپ‌هاي AFM (ميكروسكوپ هاي نيروي اتمي) را آغاز كنيم.

 و پيش‌بيني ابزاري را كرد كه مي‌تواند متن كتاب مقدس را درسر يك سوزن بنگارد، كسي باور نمي‌كرد كه روزي اين كار امكان‌پذير باشد.

 فاينمن گفت:«وقتي در سال 2000، به روزگار ما نگاه كنند، با تعجب مي‌پرسند چرا تا سال 1960 كسي اين كار را نكرده بود؟ پهناي سرسوزن يك ميلي‌متر است. اگر آن را 25هزار بار بزرگ كنيم، سطح سرسوزن برابر با مساحت همه صفحات «بريتانيكا» مي‌شود. بنابراين تنها لازم است كه اندازه نوشته‌هاي دايره‌المعارف را 25هزار بار كوچك كنيم.»

 آيا چنين چيزي ممكن است؟ امروز پيش‌بيني فاينمن اصلا كار غيرممكني نيست. اگر سرسوزن از جنس سيليكون و تخت باشد، باليتوگرافي پرتوي الكتروني مي‌توان نقوشي در اين ابعاد با اين دقت ايجاد كرد. يك نانومتر يعني يك‌ميلياردم متر. يعني اگر شما يك ميليون ذره به اندازه يك نانومتر را كنار هم بگذاريد، تازه ذره‌اي خواهيد داشت به اندازه يك ميلي‌متر.

يا اگر قطر يك تارموي معمولي انسان را 80هزاربار كوچك كنيد، به ابعاد يك نانومتر مي‌رسيد و فناوري نانو يعني هنر دستكاري كوچك‌ترين اجزاي ماده در مقياس اتمي يا مولكولي و ساخت قطعات و لوازم ميكروسكوپي (مثل روبات‌هاي ميكروسكوپي).

براي ما به راحتي قابل تصور است كه آهن را ذوب كنيم و داخل قالب بريزيم و شكل خاصي را به وجود آوريم. اما در فناوري‌هاي نانو اين شكل دادن در سطح‌هاي خيلي پايين‌تر رخ مي‌دهد؛ يعني در اين فناوري ما اتم‌ها را به شكل مورد نظر خودمان به هم متصل مي‌كنيم و موادجديدي با خواص و توانايي‌هايي كه دوست داريم توليد مي‌كنيم. مثلا مي‌توانيم ماده‌اي بسازيم كه هم مثل فولاد محكم باشد و هم مثل آلومينيوم سبك.

 3فناوري كه دنيا را تكان مي‌دهند
3فناوري عمده‌اي كه آينده دنيا را در تسخير خود درمي‌آورند عبارتند از: فناوري اطلاعات، فناوري نانو و فناوري زيست‌. اين 3فناوري در خيلي از مسائل همگرا مي‌شوند و به هم ربط پيدا مي‌كنند.

(شايد تصور كار در ابعاد نانو براي زيست شناسان كار ساده‌تري باشد زيرا آنها بهتر مي‌دانند كه در كوچك‌ترين سلول انساني، همه اطلاعات مربوط به يك موجود زنده از قبيل رنگ مو، رشد استخوان و عصب‌ها وجود دارد. حتي در قسمت بسيار كوچكي از سلول به نام DNA كه شامل حدودا 50 اتم است همه اين اطلاعات ذخيره مي‌گردد).

امروز كشورهاي مختلف دنيا مثل ژاپن، آمريكا، چين، هند، تايوان، كره جنوبي، اسرائيل، اتحاديه اروپا و روسيه شديدا با هم در حال رقابت هستند كه عنوان اول جهان را در زمينه فناوري نانو به خودشان اختصاص دهند. حتي ژاپن و آمريكا اين حوزه را اولين اولويت كشور خود در زمينه فناوري اعلام كرده‌اند. و البته جايگاه ايران در اين زمينه در مقايسه با ساير زمينه‌هاي علمي بهتر است و فاصله ما با كشورهاي پيشرفته در فناوري نانو، كمتر از اين فاصله در ساير حوزه‌هاست. ايران در زمينه چاپ مثلا مقالات مرتبط با فناوري نانو در مجلات معتبر ISI در سال 2004، رتبه 42 را دارد.

كاربردهاي فناوري نانو
مي‌شود گفت اين فناوري هيچ حوزه‌اي را به حال خود رها نكرده و در تمام زمينه‌ها كاربردي دارد؛ در حوزه‌هاي كشاورزي و دوام‌پذيري منابع، پزشكي، هواوفضا، امنيت ملي، الكترونيك و...
 
جراح داخل رگ شماست
فاينمن در همان سخنراني تاريخي خود گفته است:«دوست من، آلبرت هيبس، امكان جالبي براي يك ماشين كوچك پيشنهاد مي‌كند. او مي‌گويد كه اگرچه ايده بسيار خامي است. اما بسيار جالب است اگر بتواني جراحي را ببلعي و جراح مكانيكي را درون رگ قرار دهي و او به داخل قلب برود و اطراف را مشاهده (مسلما اطلاعات بايد به خارج ارسال شوند) و پيدا كند كه كدام دريچه مشكل دارد و با يك چاقوي كوچك آن را جراحي كند».

اين ايده كه فاينمن در سخنراني خود مطرح كرد، يكي از دغدغه‌هاي دانشمندان است و تاكنون توانسته‌اند نمونه‌هايي از حسگرها، ردياب‌ها و موتورهاي بسيار كوچك شيميايي را در ابعاد نانومتر ايجاد كنند. تصورش را بكنيد؛ ماشين‌هاي كوچكي كه وارد سلول‌هاي آسيب ديده مي‌شوند وساختار آنها را تغيير مي‌دهند و تعمير مي‌كنند و حتي با دستكاري مولكول‌هاي DNA، نواقص ژنتيكي آنها را نيز برطرف مي‌كنند.

يا روباتي را تصور كنيد كه نقشه ژنتيكي انواع عوامل بيماري‌زا را در بانك اطلاعاتي خود ذخيره كرده و وارد بدن مي‌‌‌شود تا بيماري‌ها را تشخيص دهد.يكي ديگر از كاربردهاي فناوري نانو در پزشكي، هدف‌گيري و ارسال دارو به نقاط غيرقابل دسترس و به درون سلول‌هاست. ضمنا در اين روش تمام دارو به مقصد موردنظر مي‌رسد و در طول مسير وارد ساير قسمت‌هاي بدن نمي‌شود.

به‌جاي جوراب مولكول بپوشيد
با استفاده از فناوري نانو محصولاتي مي‌توان توليد كرد كه باب ميل خانم‌هاي خانه‌دار و تميز است.
پارچه‌هاي نخي ضدچروك و ضدلك يكي از محصولات فناوري نانو در سال 2003 معرفي شدند. يك شركت آمريكايي با اتصال ساختارهاي مولكولي ويژه‌اي به الياف نخي، پارچه‌اي ساخته است كه در برابر قطرات مايع، خاصيت عدم جذب از خود نشان مي‌‌دهد؛ يعني وقتي چاي شما روي لباس نانويي‌تان مي‌ريزد، به صورت قطرات درشتي روي آن ليز مي‌خورند و جذب نمي‌‌شوند، درست مثل آب روي پر اردك!

ضمنا اگر از بوي عرق و پاي خود عاجز شده‌‌ايد ، بد نيست بدانيد يكي ديگر از اين محصولات برتر، جوراب‌هاي نانو هستند؛ جوراب‌هايي كه در آنها از الياف كتاني با نانو ذرات نقره استفاده شده است و از رشد باكتري‌ها و قارچ‌ها جلوگيري مي‌كنند.

نقره در ابعاد بزرگ، فلزي با خاصيت واكنش‌دهي كم است ولي زماني كه به ابعاد كوچك در حد نانومتر تبديل مي‌شود، خاصيت ميكروب‌كشي آن بيش از 99 درصد افزايش مي‌يابد و تاكنون بيش از 650 باكتري شناخته شده را از بين برده است.

از طرفي عرق‌ به خودي خود بو ندارد. بوي بد آن به دليل تركيب شدن باكتري‌هاي موجود در آن با هواست. نانو ذرات نقره، با كشتن ميكروب‌هاي موجود در ذرات عرق، شما را از بوي بد عرق راحت مي‌كنند.

كنسرو مولكول
هميشه مصرف بي‌رويه آفت‌‌كش‌ها، يكي از دغدغه‌هاي حوزه كشاورزي بوده است. در واقع خيلي وقت‌ها با استفاده از آفت‌كش‌ها محصولات كشاورزي را به منابعي از سم تبديل مي‌كنيم و بعد آنها را مصرف مي‌كنيم! استفاده از سموم هوشمند در ابعاد نانو راه‌حل خوبي است.

 اين داروها در بسته‌هايي كه حاوي نشان خاصي هستند قرار مي‌گيرند و مي‌توانند درون گياه حركت كنند و به بخشي از گياه كه مورد حمله عامل بيماري يا آفت قرار گرفته، برسند و فقط در همان جا و به ميزان لازم كه خودشان تشخيص مي‌دهند، دارو را به بافت گياهي تحويل دهند و به اين ترتيب استفاده از سموم به حداقل مي‌رسد.يكي ديگر از كاربردهاي نانو در بسته‌هاي غذايي است.

 مهم‌ترين عامل فساد مواد غذايي در بسته‌بندي‌ها، اكسيژن است. به كمك فناوري نانو، پلاستيك‌هايي ساخته شده است كه مسير ورود اكسيژن به بسته را طولاني‌تر مي‌كند (به صورت زيگزاگ) و در نتيجه مواد غذايي ديرتر فاسد مي‌شوند.

فناوري نانو، روي تاقچه شما
ساير كاربردهاي فناوري نانو در زندگي روزمره، عبارتند از: كاربرد در پنجره‌‌‌هايي كه كثيف نمي‌شوند، مواد خود تميزشونده، توليد پنجره‌‌‌هايي با قابليت كنترل ميزان نور و گرماي خورشيد، توليد مواد ضد آتش و محافظت‌كننده دمايي، قابل استفاده در لباس‌هاي ضدآتش، كاربرد در ماشين‌‌هايي با بدنه ضد خوردگي، كاربرد در مصرف هوشمند انرژي، استفاده در بازيابي مواد و توليد مواد سازگار با زيست، كاربرد در پاكسازي آلودگي‌هاي خارج شده از اگزوز اتومبيل‌ها، روكش‌هاي هوشمند اتومبيل و...

120 سال پيش، وقتي دكتر جان پمبرتون در آزمايشگاه كوچكش در آتلانتا با تركيب چند ماده، معجون جديدي را اختراع كرد و آن را به نام كوكاكولا به دنيا معرفي نمود، هيچ گاه فكر نمي‌كرد كه اين نوشيدني و انواع مشابه آن روزي چنان مرزهاي دنيا را درنوردد كه در هر گوشه‌اي از جهان، جزء ثابتي از سفره غذا باشد.

 با گذشت بيش از يك قرن از مصرف كولاها و مشخص شدن بسياري از آثار سوء مصرف مداوم نوشابه‌ها، هنوز هم انواع كولاها پرطرفدارترين نوشيدني در سراسر دنيا به شمار مي‌روند و كنار گذاشتن آنها از وعده‌هاي غذايي به نظر غيرممكن مي‌رسد. اين در حالي است كه با ورود و عرضه انواع نوشابه‌هاي رژيمي ‌و بدون قند، معدود افرادي هم كه از ترس جانشان از خير مصرف نوشابه گذشته بودند، دوباره به سمت اين نوشيدني جادويي جذب شده‌اند.

 مطمئناً شما هم در اينكه مصرف انواع كولاها عوارض سوئي بر بدن دارد، شكي نداريد ولي اغلب، اين طعم مطبوع نوشابه است كه بر ترس از بروز عوارض غلبه مي‌كند. اين مطلب هم قصد ندارد شما را به طور كلي از چنين لذتي(!) محروم كند، ولي اگر شما جزو افرادي هستيد كه به طور مداوم نوشابه مصرف مي‌كنيد، بد نيست با چند تحقيق كاملاً علمي‌در مورد مصرف مداوم و طولاني مدت نوشابه آشنا شويد.

كولا در اصطلاح به گروهي از نوشابه‌هاي گازدار فاقد الكل گفته مي‌شود كه اغلب داراي دي اكسيد كربن (گازكربنيك)، كارامل، كافئين، شكر و... هستند. واژه «كولا» از نام گياه كولا گرفته شده است. دانه اين گياه كه در غرب آفريقا مي‌رويد، در نوشابه‌هاي اوليه به عنوان منبع كافئين به كار مي‌رفت.

اولين نوشيدني با طعم كولا در سال1881 ساخته شد ولي واژه كولا به دنبال اختراع كوكاكولا در 8 مي‌1886 توسط دكتر جانز پمبرتون وارد لغات روزمره شد. كوكاكولا در اولين سال توليد روزانه تنها 9 بطري نوشابه مي‌فروخت ولي به تدريج گسترش پيدا كرد تا اينكه در سال 1895 اولين كارخانه كوكاكولا در دالاس واقع در تگزاس آمريكا به بهره‌برداري رسيد. از آن پس، انواع ديگر كولا مانند پپسي‌كولا و... توليد و وارد بازار مصرف شدند.

دي اكسيد كربن+ اسيد+ شكر

در ساخت نوشابه از مواد مختلفي استفاده مي‌شود كه خوردن آنها به صورت جداگانه كمي‌ وحشتناك به نظر مي‌رسد! از جمله مهمترين مواد تشكيل‌دهنده نوشابه به موارد زير مي‌توان اشاره كرد:

 - دي اكسيد كربن: احتمالاً نام آب گازدار را روي بطري‌هاي نوشابه ديده‌ايد. اين گازي كه از آن نام برده مي‌شود، اغلب دي اكسيد كربن(همان گاز كربنيك خودمان) است كه با فشار وارد بطري مي‌شود و وقتي در بطري را باز مي‌كنيد، فشار برداشته مي‌شود و به صورت حباب خارج مي‌شود.

- شكر: اغلب نوشابه‌ها به كمك شكر يا شيره ذرت شيرين مي‌شوند ولي استفاده از شيرين‌كننده‌هاي مصنوعي از زمان جنگ جهاني دوم آغاز شد. اولين دسته از اين شيرين‌كننده‌ها ساخارين بود كه بعدها در سال 1970 بعد از اينكه اثبات شد، سرطان‌زا است، مصرف آن ممنوع شد و آسپارتام و...جاي آن‌را گرفت. البته بحث و بررسي در مورد فوايد و خطرات شيرين‌كننده‌هاي مصنوعي همچنان ادامه دارد.

 - اسيد: معروفترين اسيدهاي به كار رفته در نوشابه اسيد سيتريك و اسيد فسفريك هستند. مزه تيزي كه به دنبال نوشيدن كولا احساس مي‌كنيد، ناشي از همين اسيدها است.

 - كافئين: اين ماده که در بسياري از نوشابه‌ها وجود دارد، به عنوان يك عامل محرك روي قلب و سيستم اعصاب مركزي اثر مي‌گذارد و باعث افزايش تمركز و هوشياري مي‌شود. كافئين به طور موقت فشار خون را بالا مي‌برد ولي در مورد اثرات درازمدت آن روي فشار خون هنوز يافته قابل استنادي وجود ندارد. اضطراب، احساس ناراحتي در شكم، اختلال خواب و...از ساير عوارض كافئين هستند.

 از ديگر عوارض مهم كافئين ايجاد وابستگي است، به طوري كه بيش از 50 درصد كساني كه به طور مرتب كافئين مصرف مي‌كنند، در صورت عدم مصرف آن دچار سردرد مي‌شوند. ساير عوارضي كه در اثر محروميت از كافئين ناشي مي‌شوند عبارتند از: احساس خستگي، كاهش انرژي، كاهش تمركز و هوشياري، تغييرات خلق و... با توجه به موارد فوق، پزشكان اصرار دارند كه افراد دچار پر‌فشاري خون، خانم‌هاي باردار و كودكان تا حد امكان مصرف كافئين را كاهش دهند. به هر حال، كافئين خود مقوله مفصلي است كه بايد جداگانه به آن پرداخته شود.

- در كنار اين مواد اصلي، از مواد رنگي مانند رنگ كارامل، طعم‌دهنده‌ها و نيز نگه‌دارنده‌ها هم در توليد نوشابه استفاده مي‌شود. البته بگذريم از اينكه بعضي از انواع نوشابه‌ها حاوي مواد غيرمجاز سرطان‌زايي نظير بنزن هستند كه چون وجود اين مواد غير مجاز است، حتماً مسئولين امر به آن توجه كافي دارند. بهتر است اين را هم بدانيد كه نوشابه‌ها داراي مقادير جزئي و يا فاقد ويتامين‌ها، مواد معدني، فيبر، پروتئين و ساير مواد مغذي ضروري هستند.

فشارتان را بالا مي‌برد

 بسياري از نوشابه‌ها داراي مقادير قابل توجهي كافئين در تركيبات خود هستند (به طور متوسط 43 تا 65 ميلي‌گرم در يك فنجان) و همين مسئله بدگماني‌ها درباره اثرات مصرف نوشابه بر ايجاد پرفشاري خون را افزايش داده است.

 زيرا از مدتها پيش معلوم شده بود كه يك فنجان قهوه كه البته بيشتر از مقدار مشابه كولا داراي كافئين است، به طور موقت فشار خون را بالا مي‌برد ولي اينكه مصرف مرتب نوشيدني‌هاي حاوي كافئين باعث افزايش مزمن و دائمي ‌فشار خون مي‌شود مورد سؤال بود. براي پاسخ به اين پرسش تحقيقات متعددي انجام شد كه يكي از جالب‌ترين آنها در شماره نوامبر 2005 نشريه معتبر انجمن پزشكي آمريكا(jama) به چاپ رسيد.

در اين پژوهش، محققان دانشگاه ‌هاروارد، ارتباط بين رژيم غذايي 155هزار خانم را با ابتلاي آنها به پرفشاري خون طي يك دوره 12 ساله بررسي كردند. نتيجه بدست آمده بسيار جالب بود. آنها دريافتند كه مصرف مرتب قهوه تاثيري بر ايجاد پر فشاري خون ندارد ولي مصرف چاي (كه داراي 15 تا 75 ميلي‌گرم كافئين در يك فنجان است) به مقدار اندكي فشارخون را افزايش مي‌دهد. اما نكته جالب مربوط به كولا بود.

آنها متوجه شدند در خانم‌هايي كه روزانه يك بطري يا بيشتر كولا مصرف مي‌كردند، خطر ابتلا به پر فشاري خون بين 16 تا 44 درصد افزايش داشت و البته در اين ميان فرقي بين نوشابه‌هاي معمولي و نوشابه‌هاي رژيمي ديده نشد. با توجه به اين تفاصيل انگشت اتهام از كافئين به سمت ديگري گرفته شد. دانشمندان حدس مي‌زنند كه احتمالاً تركيبات ديگري (ازجمله رنگ‌هاي كارامل) که طي فرآيند توليد نوشابه دخالت دارند، در ايجاد پرفشاري خون نقش دارند.

استخوانها را پوك مي‌كند

تحقيقات اخير ثابت مي‌كند كه مصرف كولا خطر ابتلا به پوكي استخوان را افزايش مي‌دهد. بر پايه تحقيقاتي كه نتيجه آن در شماره اكتبر2006 نشريه انجمن تغذيه باليني آمريكا به چاپ رسيده است، بين ميزان مصرف نوشابه و كاهش تراكم استخوان (يعني همان پوكي استخوان) ارتباط مستقيمي‌وجود دارد.

در اين پژوهش، محققان تراكم استخوان را در نواحي مختلفي از استخوان‌هاي لگن و ستون فقرات 2500 خانم مورد ارزيابي قرار دادند و متوجه شدند كه صرفنظر از مسائلي همچون سن، يائسگي، ميزان مصرف كلسيم و ويتامينD، مصرف سيگار و... مصرف كولا به تنهايي تراكم استخوان در خانم‌ها را 4 درصد كاهش مي‌دهد. در اين مطالعه هم تفاوتي بين نوشابه‌هاي رژيمي‌و غيررژيمي‌ديده نشد ولي معلوم شد نوشابه‌هاي فاقد كافئين، خطر كمتري دارند.

 با توجه به اين يافته‌ها دانشمندان دو عامل را در ايجاد پوكي استخوان در مصرف‌كنندگان نوشابه دخيل مي‌دانند: يكي كافئين و ديگري اسيد فسفريك. به گفته دانشمندان، كافئين باعث تداخل در جذب كلسيم توسط بدن مي‌شود و اسيد فسفريك (يا فسفات) كه مي‌توانيد نام آن‌را روي بسياري از بطري‌هاي نوشابه ببينيد، وقتي وارد بدن مي‌شود باعث خروج كلسيم از استخوان و در نتيجه پوكي استخوان مي‌شود.

البته يك خبر خوب هم براي آقايان وجود دارد و آن اينكه در اين مطالعه، رابطه‌اي بين مصرف كولا و پوكي استخوان در آقايان ديده نشد! بنابراين به طور خاص به خانم‌ها توصيه مي‌كنيم در مصرف نوشابه يك تجديد‌نظري بكنند!

بي دندان مي‌شويد

اكثريت قريب به اتفاق نوشابه‌ها داراي مقادير فراواني كربوهيدرات (همان قند خودمان!) و اسيد (بويژه اسيد فسفريك) هستند كه هر دو از دشمنان شناخته شده دندان‌ها به شمار مي‌روند.

اسيد، به دو راه مي‌تواند باعث تخريب ميناي دندان شود. يكي اينكه به طور مستقيم خورده شود (مثلا به همراه نوشابه) و ديگري اينكه توسط باكتري‌هاي موجود در دهان كه اسيد توليد مي‌كنند، ايجاد شود و دندان را از بين ببرد. اين باكتري‌ها با مصرف قند و اثراتي كه روي آن مي‌گذارند باعث ايجاد اسيد مي‌شوند.

 حالا خودتان تصور كنيد يك نوشابه مملو از اسيد و قند چه تركيب فوق‌العاده‌اي براي تخريب دندان‌ها مي‌تواند باشد. البته توجه داشته باشيد كه نوشابه‌هاي فاقد قند يا رژيمي‌ هم براي تخريب دندان به اندازه كافي قند دارند و البته اسيد آنها هم كه سر جايش است!

 براي بررسي تاثير مصرف نوشابه بر پوسيدگي دندان، پژوهشگران دانشگاه آيوا آمريکا در يک مطالعه جالب، 5 بطري از انواع مختلف نوشابه را در نظر گرفتند و در هر بطري 4 دندان را به مدت 25 ساعت قرار دادند.

اين پژوهش که نتايج آن در کنگره سالانه انجمن پژوهشگران دندان آمريکا ارائه شد، نشان داد که قرار دادن دندان به مدت 25 ساعت در يک بطري کوکاکولا باعث مي‌شود ميناي دندان تا عمق 92 ميکرومتر (يعني 92 هزارم متر) تخريب شود. اين ميزان براي کوکاکولاي رژيمي‌61ميکرومتر بود. البته اين پژوهش اعتراض شرکت‌هاي نوشابه‌سازي را به دنبال داشته که معتقدند نوشيدن نوشابه با قرار دادن دندان در نوشابه خيلي فرق دارد!

به هرحال با توجه به اينکه کمتر کسي حاضر است براي حفظ دندان‌هايش از مصرف نوشابه صرفنظر کند، دندانپزشکان به اين توصيه‌ها قناعت کرده‌اند: براي کاهش تاثير مصرف نوشابه روي دندان‌ها، نوشابه را همراه با غذا ميل کنيد؛ ترجيحاً از ني استفاده کنيد؛ نوشابه را در دهانتان نگه نداريد و لااقل شب‌ها از خير مصرف نوشابه بگذريد.

در ضمن بهتر است بدانيد که مصرف نوشابه براي دندان‌هاي کودکان آثار سوء بسيار بيشتري دارد و اگر کودک شما به خوردن نوشابه عادت کرده، تنها و تنها خود شما مقصر هستيد که اين عادت را در او ايجاد کرده‌ايد.

 قندتان بالا مي‌رود

تقريباً تمام نوشابه‌ها حاوي مقادير قابل توجهي شکر هستند که خطرات زيادي براي افراد ديابتي دارد. بنابراين اگر شما به مرض قند مبتلا هستيد، توصيه مي‌کنيم حتماً از نوشابه‌هاي فاقد قند يا داراي شيرين‌کننده‌هاي مصنوعي مطمئن استفاده کنيد. هرچند اگر بتوانيد به طورکلي از خير مصرف نوشابه بگذريد خيلي بهتر است.

گذشته از خطري که نوشابه براي ديابتي‌ها دارد، مطالعات مختلفي هم در مورد تاثير مصرف نوشابه در ايجاد ديابت انجام شده است. از جمله اين مطالعات، پژوهشي است که نتايج آن در سال2004 منتشر شد. اين مطالعه که روي 50 هزار زن انجام شد، نشان داد که مصرف روزانه يک بطري يا بيشتر نوشابه، خطر ابتلا به ديابت را در مقايسه با کساني که کمتر از يک بطري در ماه نوشابه مصرف مي‌کنند، 80درصد افزايش مي‌دهد.

چاق مي‌شويد

هر بطري نوشابه به طور متوسط 20 قاشق چايخوري شکر دارد. مصرف اين مقدار شکر باعث افزايش کالري دريافتي و در نتيجه ايجاد چاقي مي‌شود. تحقيقات نشان داده است که مصرف 355ميلي‌ليتر نوشابه در روز خطر چاقي را در کودکان تا 60 درصد افزايش مي‌دهد و حتماً شما هم مي‌دانيد که افرادي که از کودکي چاق مي‌شوند در آينده خيلي سخت‌تر مي‌توانند خود را لاغر کنند.

در ضمن بد نيست اين را هم بدانيد که مصرف بيش از حد نوشابه در کنار ساير تنقلات بي‌ارزش مانند چيپس و پفک باعث شده که نسل جديد ايرانيان در مقايسه با قبل، 4 سانتي‌متر کوتاهتر باشند! پس اگر به فکر آينده فرزند خود هستيد، مراقب باشيد که چه مي‌خورد.

 اندر فوايد کولا

 از بدي‌هاي نوشابه که زياد گفتيم، حالا کمي هم از خوبي‌هايش بشنويد:

1) در بسياري از ايالت‌هاي آمريکا، گشت‌هاي پليس همواره گالن‌هاي بزرگ کولا را به همراه دارند. اگر گفتيد چرا؟ براي اينکه وقتي تصادف شد، به کمک کولا به راحتي مي‌توان خون‌ها را از روي آسفالت شست!

2) تميز کردن توالت! شما مي‌توانيد يک بطري نوشابه را روي چيني دستشويي خالي کنيد و بعد از يک ساعت آن‌را بشوييد. اسيد سيتريک موجود در نوشابه، تميزي را براي شما به ارمغان مي‌آورد!

 3) تميز کردن رنگ سپر ماشين!

 4) تميز کردن رسوبات اطراف ترمينال‌هاي باطري اتومبيل!

 5) براي شل کردن پيچ‌هاي زنگ‌زده مي‌توانيد کمي‌نوشابه روي آن بريزيد و چند دقيقه صبر کنيد! بس است يا باز هم بگوييم؟!

و در فکر یک نوشیدنی مناسب هستید، نوشیدن یک لیوان شکلات گرم را به شما پیشنهاد می‌کنیم

نوشیدن یک لیوان شکلات گرم، لذت بیشتری خواهد داشت وقتی بدانید این نوشیدنی زمستانی بسیار سالم است.

متخصصان تغذیه دانشگاه کورنل دریافته اند که میزان آنتی اکسیدان های موجود درشکلات، دو برابر بیشتر ازانگورقرمز و سه برابر بیشتر ازچای سبز است.
 البته پیشتر هم وجود آنتی اکسیدان ها در شکلات به اثبات رسیده بود اما میزان آن درمقایسه با سایر موادحاوی آنتی اکسیدان مثل میوه های رنگی و چای سبز کشف جدیدی است که ژورنال تخصصی غذا وکشاورزی آمریکا به آن پرداخته است.
در حقیقت آنتی اکسیدان ها موادی هستند که از آسیب رادیکالهای آزاد به بافتها جلوگیری می کنند و مواد غذایی حاوی آنتی اکسیدان به عنوان سدی در برابر انواع سرطان  و بیماری های قلبی و عروقی عمل می کنند.
چانگ وای لی- رییس گروه تحقیق دانشکده علوم و صنایع غذا یی دانشگاه کشاورزی نیویورک-می گوید:" مزیت این نوشیدنی این است که نسبت به سایرنوشیدنی ها، حاوی ترکیبات مفیدی به نام فنوئید فیتوکمیکال ها (فلاونوییدها) است که خواص ضدسرطانی بسیار قوی دارند که حتی پس از انجام فرایند در مواد غذایی باقی می‌مانند."
این دانشمندان در بررسی های خود به این نتیجه رسیده اند که در هر وعده شکلات حدود 611 میلی میلی گرم فنولیک اسید و  564 میلی گرم اپی کاتچین وجود دارد که هر دو انواعی از فلاونوییدها هستند. درمقایسه با شکلات ،انگور قرمز، حاوی 340 میلی گرم گالیک اسید و 163 میلی گرم اپی کاتچین و  یک فنجان چای سبز حاوی165 میلی گرم گالیک اسید و 47 میلی گرم اپی کاتچین است.
دکتر لی از این کشف به عنوان کشفی حیرت انگیز یاد می کند و می گوید: "اگر بدون هیچ اطلاعاتی قراربود یکی از نوشیدنی ها را به عنوان پرآنتی اکسیدان ترین برگزینم، قطعا چای سبز را انتخاب می کردم و هرگز به  برتری شکلات گرم، پی نمی بردم."

زنجبیل تازه و شربت زنجبیل با چای زنجبیل در بدن گرما تولید کرده و بدین وسیله مواد سمی و زائد بدن را بصورت عرق از بدن خارج می سازد . این گیاه برای خانم هائی که عادت ماهیانه آنها عقب می افتند  نیزتجویز شده است.

به نظرمی رسد که استفاده ازچای زنجبیل هضم را آسان کرده و اثرات سودمندی در رفع تهوع خواهد داشت ، همچنین به عنوان درمانی سنتی برای سرماخوردگی ، گلودرد و آنفولانزا به کار می رود.

 تهیه چای زنجبیل هم بسیارساده است  اما آشنایی با اصول آن می تواند بسیار موثر باشد چرا که برخی از افراد بدون آگاهی از چگونگی تهیه آن از پودر زنجبیل در چای آماده استفاده می کنند و به این دلیل که ذرات زنجبیل غیر قابل حل در آب است، نه تنها ظاهربدی به نوشیدنی شما می دهد ، بلکه  طعم  آن را  نیزنامطبوع می کند درحالی که با اندکی دقت می توان نوشیدنی بسیار گوارای زمستانی   با  استفاده از زنجبیل ، تهیه کرد.  برای این منظور به مواد زیر احتیاج داریم:

 4 فنجان آب
5 سانتی متر ریشه تازه زنجبیل 
 در صورت تمایل می توانید از عسل و لیمو هم استفاده  کنید.

طرز تهیه: پوست زنجبیل را کنده ( بهتر است بتراشید) و سپس آن را به  شکل ورقه های بسیار نازک برش دهید، آب را در ظرفی مناسب جوش بیاورید و در اولین لحظات جوش آمدن آب ورقه های زنجبیل را به آن اضافه کنید. در آن را بپوشانید ،آن را کم کرده و اجازه بدهید 15 تا 20دقیقه بماند ، سپس چای حاصله را صاف کنید برای طعم بهتر می توانید به آن عسل و لیموترش هم اضافه کنید. البته بهتر است این نکته را یاد آور شویم که اگر این چای را برای خواص درمانی آن در زمینه سرماخوردگی و آنفولانزا می نوشید ، انواع شیرین آن توصیه نمی شود.

در برخی از منابع به مزه تند زنجبیل اشاره شده و استفاده توام زنجبیل با برگ نعناع به شکل میکس شده  در تهیه چای را به عنوان راهکاری برای حذف این تندی برشمرده اند. البته با افزودن آب بیشتر نیز نیتوان از تندی آن کاست.

يكي از خبرها به جمع‌آوري 50 تن نمك تصفيه نشده و بدون پروانه ساخت، توسط وزارت بهداشت از ابتداي مهر ماه سال جاري پرداخته بود و خبر ديگر حاكي از آلودگي 80 درصدي نمك‌‌هاي موجود در بازار بود.اما نمك‌هاي موجود در بازار تا چه اندازه آلوده‌اند؟ مصرف اين نمك‌ها چه خطراتي را به دنبال دارد؟ و از همه مهم‌تر اين كه اين خطرها را تا چه حد بايد جدي تلقي كرد؟

هشدار در باره ناخالصي نمك‌هاي موجود در بازار، بحث جديدي نيست. سال گذشته هم دكتر اكبري، معاون سلامت وقت وزارت بهداشت هشدار داده بود: «80 درصد نمك‌هاي موجود در بازار، تصفيه نشده و غيراستاندارد است و تنها سه كارخانه در كشور وجود دارد كه نمك تصفيه شده و استاندارد توليد مي‌كنند كه ميزان توليد آنها بسيار كمتر از ميزان مصرف جامعه است، تا جايي كه اين سه كارخانه حدود 20 درصد نمك مصرفي در كشور را توليد مي‌كنند.»

البته مدتي گذشت كه علي‌اكبر ساداتي- رئيس انجمن صنفي توليد كنندگان نمك- به اين گفته واكنش نشان داد و گفت: «در حال حاضر 14 كارخانه تصفيه نمك در كشور با ظرفيت توليد سالانه 350 هزار تن نمك بهداشتي استاندارد فعاليت دارند كه قادر به تأمين مصرف داخلي هستند.»

با اين حال، حتي اگر فرض كنيم بيشتر نمك‌هاي خوراكي موجود در بازار، غيراستاندارد هستند و بيشتر اين نمك‌ها در واحدهاي نمك كوبي سنتي، بسته بندي مي شوند و اين واحدها توان حذف ناخالصي‌هاي موجود در نمك را ندارند، آيا مصرف اين نمك‌ها خطرناك است و بايد محدود شود؟

اين نكته را هم داشته باشيد كه وزارت بهداشت و درمان از سال 81 تاكنون، پروانه ساخت واحدهاي نمك كوبي سنگ نمك را تاييد نكرده، اما بسياري از اين واحدها، بدون پروانه كماكان به فعاليت خود ادامه مي‌دهند.

سنگ نمك، شيشه سلامت را مي‌شكند

هنوز هم براي غذاهايي كه در مناسبت‌هاي مذهبي طبخ مي‌شود يا حتي در مهماني‌ها، از سنگ نمك براي خيساندن برنج استفاده مي‌كنند.

دكتر ناصر رجب‌زاده- متخصص صنايع غذايي- معتقد است: «ناخالصي‌هاي موجود در نمك‌هاي تصفيه نشده شامل سرب، جيوه، آرسنيك، كادميوم، فلور و ساير عناصر سنگيني است كه بر اندام‌هاي داخلي بدن تأثيرات مخربي دارد.»

وي ادامه مي‌دهد: «نمك به صورت استخراج شده از معدن يا دريا در هر دو شكل، ناخالصي‌هاي فراواني دارد كه عمده‌ترين آنها، «سولفات كلسيم» يا همان «گچ» است كه نوع دوم به خاطر سفيد بودن، قابل تشخيص از اصل نمك نيست.»

دكتر رجب زاده، وجود گل و لاي را يكي ديگر از ناخالصي‌هاي موجود در نمك عنوان مي‌كند و مي‌گويد: «از هر 120 تن نمك توليدي تصفيه، شش تا 10 تن گل و لاي خارج مي‌شود، كه وجود و مصرف مستمر اين ميزان ناخالصي در نمك‌هاي سنتي مشكلات و بيماري‌هاي جسمي را به همراه دارد. طعم نمك‌هاي سنتي هم به خاطر داشتن ميزان قابل توجهي ناخالصي منيزيم كه طعم تلخ دارد با طعم نمك‌هاي ديگر فرق دارد و اين نيز يكي از نشانه‌هاي ناخالصي به شمار مي‌آيد.»

اما در همين حال دكتر ربابه شيخ‌الاسلام رئيس سابق دفتر بهبود تغذيه وزارت بهداشت، معتقد است: «نمك، بخش كمي از رژيم غذايي روزانه افراد را تشكيل مي‌دهد و به اين دليل كه ممكن است رگه‌هايي از آلودگي در سنگ‌هاي نمك استخراجي وجود داشته باشد، نبايد مردم را ترساند، چرا كه اگر هم ناخالصي وجود داشته باشد در بقيه رژيم غذايي، نامحسوس است و اولويت‌هاي ديگري وجود دارد كه قبل از نمك طعام بايد به آنها پرداخته شود.»

عوارض خوردن فلزات سنگين

دكتر كيمياگر- متخصص تغذيه و عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي- به اهميت تصفيه ناخالصي‌ها از نمك خوراكي اشاره مي‌كند و مي‌گويد: «از نظر استاندارد، نمك‌هاي غيرتصفيه بايد حداقل 99 درصد و نمك‌هاي تصفيه شده 99/5 درصد خلوص داشته باشند اما فعاليت توليدكنندگان نمك غيرتصفيه‌اي به روش سنتي، متمركز بر استفاده از رگ‌هاي سنگ‌هاي معدن است و اين موضوع درصد ناخالصي‌ها را بالا مي‌برد.»

وي در ادامه به عوارض ناشي از مصرف فلزات سنگين اشاره كرده و مي‌گويد: «يكي از مشكلات اساسي كه ممكن است پيش بيايد، اختلال در عملكرد كليه‌هاست، چرا كه كليه‌ها مسئول دفع مواد سمي از بدن هستند و تجمع اين مواد به مرور زمان به بافت كليه آسيب مي‌رساند.»

دكتر سيدعلي كشاورز- مدير گروه تغذيه و بيوشيمي دانشگاه علوم پزشكي تهران- نيز در رابطه با خطرات مصرف نمك‌هاي ناخالص مي‌گويد: «كادميوم، سرب، مس و جيوه از فلزات سنگيني هستند كه قادر به ايجاد سرطان در افراد مصرف‌كننده خواهند بود»

به عقيده دكتر كشاورز، مسموميت حاد در نتيجه مصرف نمك‌هاي ناخالص وجود ندارد چرا كه ميزان ناخالصي موجود در نمك ده‌ها بار كمتر از مقاديري است كه مسموميت حاد ايجاد كند، اما اگر مقدار آنها بيشتر از استاندارد باشد، ممكن است پس از مدت مديدي عوارض آن آشكار شود: «مثلاً فرد 60-50 ساله‌اي كه سرطان مي‌گيرد، با غذايي كه ديروز يا سال جاري مصرف كرده بيمار نشده است بلكه مجموعه عوامل در طول زندگي فرد دست به دست هم داده و فرد را بيمار كرده است»

دكتر كشاورز در ادامه از سرب و كادميوم به عنوان عناصر سرطان‌زا نام مي‌برد و مي‌گويد: «عوارضي نظير كوتاهي قد، تهوع، استفراغ، كم‌خوني و ضايعات پوستي يا آسيب‌ديدن مو، ناخن، استخوان‌ها، مراكز عصبي، كبد، غدد و طحال در نتيجه مسموميت با اين عناصر عارض مي‌شود.

همچنين جيوه باعث ايجاد جنين ناقص‌الخلقه در زنان باردار مي‌شود و از اين لحاظ خطراتي را به همراه دارد.»

وي مس را يكي از عناصر ضروري براي بدن برمي‌شمارد و مي‌گويد: «بايد توجه كرد كه مقدار مس موجود در نمك‌ها به چه ميزان است. اگر مس، بيش از حد نياز به بدن برسد، با ايجاد اختلال در جذب آهن و روي باعث كم‌خوني فقر آهن شده و بر سلامتي غدد جنسي و باروري تأثير مي‌گذارد.»

دكتر كشاورز تأكيد مي‌كند: «بعيد نيست بخشي از كمبود روي‌اي كه در جامعه وجود دارد به دليل اثرات تشديدي مصرف نمك طعام تصفيه نشده باشد.»

با همه اين اوصاف، دكتر شهين نيك اعتقاد- استاد تغذيه دانشگاه علوم و تحقيقات- معتقد است، ناخالصي موجود در نمك‌ها تهديدي جدي به شمار نمي‌آيند، چرا كه مقدار مصرفي بالايي از اين فلزات، قادر به ايجاد بيماري در افراد خواهد بود و وجود چنين مقاديري از آلاينده‌ها در نمك‌هاي مصرفي، بعيد به نظر مي‌رسد.

البته دكتر نيك‌اعتقاد هم تأكيد مي‌كند كه بايد از مصرف سنگ نمك پرهيز كرد و ترجيحاً از نمك‌هاي تصفيه شده بهداشتي استفاده كرد.

زنگ خطر براي پلاستيك‌هاي زرد

كيفيت نمك‌هاي بسته‌بندي شده در «پلاستيك‌هاي زرد رنگ» هم مورد تاييد وزارت بهداشت نيست و مصرف آنها هم غيرمجاز اعلام شده است.

مجيد عطايي- مشاور معاونت غذا و داروي وزارت بهداشت- با تأكيد بر اين كه هم اكنون هيچ نوع نمك تصفيه شده‌اي در بسته‌بندي‌هاي پلاستيكي زرد رنگ توزيع نمي‌شود، مي‌گويد: «نمك‌هاي با بسته‌بندي زرد رنگ، تصفيه نشده و داراي ناخالصي زياد و كنترل نشده هستند و شهروندان بايد از مصرف اين نوع نمك‌ها خودداري كنند.»

علي اكبر ساداتي رئيس انجمن صنعتي توليد‌كنندگان نمك نيز به انواعي از نمك‌هاي تصفيه نشده و سنتي اشاره كرده و مي‌گويد: «اگر چه اين نمك‌ها با رونوشته «نمك يددار» در بازار عرضه مي‌شوند، اما يد مصرفي در آنها ارزان قيمت و غيراستاندارد است و خطرات زيادي را براي سلامت افراد به دنبال دارد.»

با اين اوصاف، به نظر مي‌رسد عرضه نمك‌هاي فله‌اي (باز) و يا بسته‌بندي شده غيراستاندارد هم يكي از دغدغه‌هاي نظام سلامت به شمار مي‌آيد و تلاش براي حذف اين نمك‌ها از چرخه مصرف نيز ضروري به نظر مي‌رسد، مسأله‌اي كه البته مصرف كنندگان بايد بيشتر به آن توجه كنند.

قصه نان و نمك

نمك به عنوان يكي از مواد مصرفي در تهيه نان از آن جهت اهميت مي‌يابد كه قسمت اعظمي از سبد غذايي خانواده‌هاي ايراني به نان‌ها به ويژه انواعي كه به شكل سنتي تهيه مي‌شوند اختصاص مي‌يابد.

دكتر ناصر رجب‌زاده با اشاره به كمبود كارخانه‌هايي كه نمك تصفيه شده توليد مي‌كنند، مي‌گويد: «بيشتر نانوايي‌ها از نمك‌هاي تصفيه نشده در تهيه نان‌ها استفاده مي‌كنند و اين موضوعي است كه توجه بيشتري به خصوص از جانب اتحاديه نانوايان را طلب مي‌كند، چرا كه مصرف روزانه ناني كه با نمك‌هاي ناخالص تهيه شده قادر به ايجاد مشكلات گوارشي براي مصرف‌كنندگان است و با توجه به بحث اخير غني‌كردن نان‌ها با عناصري نظير آهن، وجود اين ناخالصي‌ها نه تنها جذب اين مواد مغذي را كاهش خواهد داد، بلكه تلاش در جهت بهبود وضعيت تغذيه مردم را نيز بي‌ثمر مي‌كند.»

اين گونه هشدارهاي كارشناسان به مشورت متوليان بهداشت و سلامت جامعه اشاره مي‌كند اما از مسئوليت مردم و نقشي كه خود آنها در تأمين سلامت خود و فرزندانشان دارند نيز نمي‌توان گذشت.

كارشناسان به مصرف‌كنندگان 3 توصيه مهم دارند:

1- نمك‌هاي مصرفي خود را از انواع يددار تصفيه شده انتخاب كنيد.
2- به نوع بسته‌بندي، شماره پروانه ساخت، نشاني محل و توليد و تاريخ درج شده بر روي بسته‌ها توجه كنيد.
3- به عنوان يك اصل كلي، بيش از ميزان نياز نمك مصرف نكنيد.

 حالا اگر کسي به شما بگويد نمک زيادي در رژيم غذايي مي‌‌تواند کشنده باشد، عکس‌العمل شما چيست؟ خيلي‌ها با شنيدن اين حرف، حس مي‌‌کنند شنيده‌اند «غذا نخور!» اما مطالعات جديد نشان مي‌‌دهد که چه بخواهيم و چه نه، بايد اين نگرش غلوآميزمان را درباره نمک تعديل کنيم.

تاکنون تحقيقات مختلفي نشان داده بود نمک طعام، يا همان سديم کلرايد، عامل مهمي‌‌ در بالا بردن فشار خون است و فشارخون بالا هم مي‌‌تواند باعث بالا رفتن احتمال بيماري‌هاي قلبي باشد. اينها حاصل تحقيقاتي بود که تا به حال انجام شده بود.

اما مطالعه جديد که کار محققان دانشگاه بريگهام انگلستان است، نشان مي‌‌دهد که کم کردن نمک مصرفي در طي 15 سال، مي‌‌تواند خطر بيماري‌هاي قلبي و عروقي را به يک چهارم برساند و خطر مرگ ناشي از بيماري‌هاي قلبي را به يک پنجم.

بي‌.بي‌.سي گزارش داده است اين اعداد و ارقام، حاصل بررسي بيش از 3 هزار نفر از کساني است که در مرحله «پيش فشار خون» بودند. يعني فشار خون ماکزيمم آنها بين 120 و 130 بود يا فشار خون مي‌نيمم بين 80 و 90 داشتند.طي 10 تا 15 سال، افرادي که نمک مصرفي خود را 25 تا 30 درصد کم کرده بودند، يعني از 10 گرم به 7 گرم رسانده بودند، از فايده‌هايي که گفتيم بهره برده بودند و احتمال بروز بيماري‌هاي قلبي و مرگ ناشي از آن به طور قابل ملاحظه‌اي پايين آمده بود.

تصور کنيد حمله‌هاي قلبي، مصرف بي‌حد و حصر انواع داروها، تحمل عوارض ريز و درشتشان، سکته قلبي، سکته مغزي، بستري در بخش‌هاي مراقبت ويژه، استراحت مطلق، همه و همه با کم کردن نمک خوراکمان، از 10 گرم به 6 گرم، از افق آينده زندگي ما ناپديد خواهند شد.

 البته يک نکته تامل برانگيز ديگر هم در اين بين وجود دارد. حد مطلوب نمک در غذاي روزانه انسان، 6 گرم است، چيزي در حدود يک قاشق چايخوري سرپر، اما بررسي‌ها نشان مي‌‌دهد منشا همه نمک مصرفي ما، از آشپزخانه‌ها يا نمکداني که سر سفره‌ها مي‌‌گذاريم، نيست.

متاسفانه در روند تهيه اکثر غذاهاي آماده و بسته‌بندي شده، مثل انواع کنسروها، براي جلوگيري از فساد، مقادير بالايي نمک استفاده مي‌‌شود. انواع تنقلات و ميان وعده‌ها هم هستند که هم بسته‌بندي جالب دارند و هم به شدت وسوسه‌انگيز و خواستني، براي همه گروه‌هاي جامعه، از کودکان و نوجوانان بگيريد تا بقيه. گزارش‌ها نشان مي‌‌دهد سه چهارم نمک دريافتي ما، از خوراکي‌هايي است که مي‌‌خريم.

 بنابراين نتيجه اين تحقيقات، شايد بيش از آنکه متوجه مردم و آموزش آنها باشد، قابل توجه کارخانه‌هاي تهيه مواد غذايي باشد که در فراوري محصولات خود نمک کمتري به کار بگيرند و به فکر روش‌هاي جايگزين باشند.

درصد نمک هر ماده غذايي بسته‌بندي شده، بايد در برچسب «اطلاعات تغذيه‌اي» آن آمده باشد. به اين ترتيب مي‌‌توان تا وقتي که در کارخانه‌ها اتفاقي نيفتاده، خودمان دقت کنيم و خوراکي‌هاي با نمک کمتري انتخاب کنيم.چرا از ترکيب‌هايي مثل «نان و نمک» دست بر نمي‌‌داريم؟ چرا نمي‌‌گوييم «تو را دوست دارم، چون نان و کاهو؟» يا «چون نان و سير؟» (مطالعات نشان مي‌‌دهد هم سالم‌تر است، هم مفيدتر، کالري هم ندارد!)

به گزارش آسوشیتدپرس تکترنا اولین داروی ضد فشارخون جدید در یک دهه اخیر به حساب می‌آید.

انتظار می رود این دارو که نشان داده شده نسبت به سایر داروها در پایین آوردن فشار خون موثرتر است، به دارویی پرفروش بدل شود.

جیمز شانون از بخش توسعه شرکت نوارتریس می‌گوید:"بسیاری از بیماران برای کنترل فشارخونشان به مصرف همزمان دو یا تعداد بیشتر نیاز دارند.تکترنا این پتانسیل را دارد که به این بیماران کمک کند."

این دارو که به صورت قرص‌های خوراکی تجویز می‌شود، بر رنین ـ یک آنزیم مسئول در فشار خون بالا - تاثیر می‌گذارد.

بسیاری از داروهای ضد فشار خون فعلی نمی‌توانند فشار خون را به طریقه‌‌ای مداوم برای مدتی بیشتر از یک روز کنترل کنند؛ در حالیکه بررسی‌ها نشان داده است که تکترنا می‌تواند برای مدتی بیش از 24 ساعت پایین نگهدارد و خطر حمله قلبی و سکته مغزی را کاهش دهد.

به گزارش خبرگزاری فرانسه دانشمندان می‌گویند فشارخون بالا، که می‌تواند به حمله‌های قلبی، سکته‌های مغزی و آسیب کلیوی بینجامد، بر خلاف تصور قبلی نه قلب بلکه از یک بیماری التهابی عروق مغز منشا می‌گیرد.

این پژوهشگران پروتئینی به نام JAM-1 را در گلبول‌های سفید به دام ‌افتاده در مغز را مکان‌یابی کردند که بعدا باعث التهاب  و انسداد جریان خون می‌شود، و رساندن اکسیژن به مغز را مختل می‌کند.

پروفسور جولیان پاتون از دانشگاه بریستول در غرب انگلیس می‌گوید این یافته‌ها می‌تواند به ابداع راه‌های جدیدی برای درمان این عارضه منجر شود.

او افزود: "ما این امکان را در نظر داریم که بیمارانی را که به درمان‌های معمول فشار خون بالا پاسخ نمی‌دهند با داروهایی درمان کنیم که التهاب عروق خونی را کاهش می دهند و جریان خون درون مغز را افزایش می‌دهند."

به گفته او پرسشی که دانشمندان باید به دنبال پاسخ آن باشند این است که نوع التهاب درون عروق خونی مغز را درک کنند تا بتوانند نوع داروی مورد استفاده و چگونگی هدف قرار دادن این التهاب را معین کنند.

کشف مولکول JAM-1 می‌تواند شواهد جدیدی را برای چگونگی مقابله با این بیماری در اختیار دانشمندان قرار دهد.

پروفسور جرمی پیرسون معاون مدیر بالینی بنیاد قلب انگلیس در این باره می‌گوید: "این بررسی مهیج بسیار مهم است، زیرا بیانگر آن است که فشارخون بالا علل غیرمنتظری دارد که به خونرسانی مغز مربوط است. بنابراین این امکان را مطرح می‌کند که برای فشار خون بالا- عارضه‌ای شایع که درمان آن با مشکل مواجه بوده است- راه‌های درمان جدیدی پیدا شود."

گردش خون باعث مي‌شود سلول‌ها همواره مواد مغذي و اكسيژن دريافت نمايند. عمل پمپ كردن قلب بايد فشار كافي ايجاد كند، تا خون موجود در سرخرگ‌هاي اصلي را به سرخرگ‌هاي كوچك‌تر و سرانجام به مويرگ‌هاي باريك وارد كند.تصلب شرايين باعث باريك و سفت شدن سرخرگ‌ها و در نتيجه باعث افزايش فشار خون مي‌شود.

بسته به تقاضاي بدن، قلب، جريان خون را در شريان‌ها بالا و پايين مي‌برد. ورزش، تشويش و اضطراب مي‌تواند منجر به افزايش موقتي فشار خون شود. افراد سالم در سنين بين 30-20 سالگي فشار خون 80/120 ميلي متر جيوه دارند. تقريباً‌ 15 درصد افراد هميشه فشار خون بالا دارند و تنها در 5 درصد افراد مبتلا به پرفشاري خون، اين امر ناشي از اختلالاتي مانند بيماري كليوي، اختلالات هورموني يا حاملگي مي‌باشد.

بيشتر موارد فشار خون بالا از نوع اوليه يا علت ناشناخته است.70درصد افراد مبتلا به فشار خون بالا، زمينه خانوادگي دارند.فشار خون بالا در دراز مدت مي‌تواند  آسيب‌هاي سخت يا مزمن به قسمت‌هاي مختلف بدن وارد نمايد. در مغز اين امر مي‌تواند باعث خونريزي رگ‌هاي خوني و نهايتاً منجر به سكته مغزي شود و در كليه‌ها مي‌تواند با‌ آسيب‌ به عروق كليوي موجب نقص كار كليه‌ها شود.

فشار خون بسيار بالا(فشار خون اورژانسي) ممكن است موجب سردرد، تهوع و استفراغ، تشنج، مشكلات بينايي و علائم ديگر شود.پرفشاري خون در چشم مي‌تواند به رگ‌هاي چشم آسيب زده و در بينايي چشم‌ها اختلال ايجاد كند.پرفشاري خون عللي ارثي محيطي دارد و توصيه مي‌شود از اوايل عمر با اصلاح شيوه زندگي و پيروي از رژيم غذايي سالم و فعاليت جسمي مداوم در جهت پيشگيري از آن اقدام كرد و تأكيد مي‌شود فشار خون همه افراد از 3 سالگي به بعد به طور دوره‌اي اندازه‌گيري شود. حتي پرفشاري خون خفيف نيز مي‌تواند پرعارضه باشد.

 پيشگيري و كنترل آن باعث سلامتي و زندگي طولاني‌تر با كيفيت بهتر مي‌شود.بيشتر مردم از ميان عوامل غذايي مرتبط با فشار خون، نمك را مي‌شناسند، در حالي كه هر چند فشار خون بيش از نيمي از افراد به نمك حساس است، عوامل ديگري نيز در اين امر دخيل مي‌باشند كه عبارتند از:

1- كنترل وزن:

چربي اضافي ذخيره شده در بدن بويژه چربي ناحيه شكمي مي‌تواند باعث افزايش فشار خون شده و در نتيجه خطر بروز حمله قلبي و مغزي را افزايش دهد. كاهش وزن به تنهايي يكي از مؤثرترين درمان‌هاي غيردارويي براي مبتلايان به پرفشاري خون مي‌باشد.

فعاليت فيزيكي نيز مي‌تواند به طور غيرمستقيم به پيشگيري از فشار خون بالا كمك كند، فعاليت‌هاي هوازي مانند ورزش و فعاليت‌هايي كه زمان انجام آنها نسبتاً‌ طولاني‌تر مي‌‌باشد و با شدت متوسط انجام مي‌شوند از طريق كنترل وزن باعث كاهش فشار خون مي‌شوند.

فعاليت هوازي استقامتي مانند پياده‌روي تند روزمره مي‌تواند به چندين روش باعث تضمين سلامت قلب و عروق شود. چنين فعاليت‌هايي قلب و رگ‌هاي خوني را تقويت كرده، بافت چربي بدن را به بافت عضلاتي تغيير داده، حجم اكسيژن انتقال يافته از قلب به بافت‌ها در هر ضربه را افزايش و ظرفيت كار قلب را كاهش مي‌دهد و همچنين وضعيت هورموني بدن را به نحوي تغيير مي‌دهد كه باعث كاهش فشار خون مي‌شود و مايعات بدن را دوباره پخش كرده و باعث تسهيل انتقال خون در سرخرگ‌هاي محيطي مي‌شود.

2- كاهش مصرف نمك(سديم):

نمك در افزايش فشار خون بسياري از افراد تأثير دارد. تحقيقات انجام شده روي جمعيت‌هاي مختلف نشان مي‌دهد كه مصرف زياد سديم باعث افزايش فشار خون مي‌شود. بنابراين نمك (كلريد سديم) نسبت به سديم يا كلرايد به تنهايي يا در تركيب با ساير يون‌ها، اثرات بيشتري بر فشار خون دارد. به علاوه از آنجا كه بيشتر سديم غذا از نمك است، رژيم غذايي كه مصرف يكي را محدود كند، خواه ناخواه مصرف ديگري را نيز محدود نموده است.

3- افزايش مصرف پتاسيم:

در افراد مبتلا به فشار خون بالا،مصرف مقادير كافي موادغذايي حاوي پتاسيم از حملات مغزي جلوگيري مي‌كند. در حين فرآوري مواد غذايي در كارخانه‌هاي صنايع عذايي، غذا چند مرحله را طي مي‌كند و در طي اين پروسه‌ها به تدريج پتاسيم خود را از دست داده و نمك به آن افزوده مي‌شود.

در نتيجه نسبت پتاسيم به سديم آن به شدت كاهش مي‌يابد. بعضي داروهاي افزايش دهنده ادرار كه در درمان فشار خون بالا به كار مي‌روند، باعث دفع پتاسيم مي‌شوند افرادي كه از اين قبيل داروها استفاده مي‌كنند بايد در مصرف مواد غذايي حاوي پتاسيم در رژيم غذايي روزانه خود دقت كنند.

منيزيوم نيز يك عنصر مهم در جلوگيري از انقباض عضلات صاف رگ‌ها به شمار مي‌رود. از اين رو به عنوان گشاد كننده عروق مي‌تواند در تنظيم فشار خون ايفاي نقش كند. دريافت مقادير مناسبي منيزيوم از طريق منابع غذايي مثل سبزيجات با برگ سبز تيره، مغزها، حبوبات، نان و غلات سبوس‌دار و غذاهاي دريايي توصيه مي‌شود.

4- كاهش ميزان مصرف چربي:

تأثير چربي در تصلب شرائين نشان داده شده است. اما اثرات مستقيم چربي بر فشار خون هنوز قطعي نيست. در بيشتر موارد يك رژيم غذايي با چربي محدود مي‌تواند براي پيشگيري و كنترل پرفشاري خون مناسب باشد.

*مديركل دفتر بهبود تغذيه جامعه
معاونت سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

به گزارش سي ان ان، محققان آمريكايي در آخرين تحقيقات خود در يافته‌اند كه آمار بالا رفتن فشار خون در انسانها در سراسر دنيا به شكل بسيار حيرت انگيزي بالا رفته است.

اين آمار نشان مي‌دهد كه حدود 1 بيليون نفر در سراسر دنيا از فشار خون بالا رنج مي‌برند و به اين آمار در سال 2025 نيم بيليون نفر ديگر اضافه خواهد شد.

به گفته آنان بالا رفتن فشار خون تنها در آمريكا و غرب ديده نمي‌شود بلكه حتي در كشورهايي همچون آفريقا كه اين بيماري كمتر به چشم مي‌خورد اكنون اين آمار بسيار بالا رفته و به بيماري همه‌گيري تبديل شده است.

بالا رفتن فشار خون بيماري است كه باعث سكته هاي قلبي و از كار افتادگي كليه مي‌شود و به همين علت است كه مي‌توان در آينده آمار بيشتري از مرگ و ميرهاي بر اثر سكته‌هاي قلبي را هم پيش بيني كرد.

اما بشنوید از زنگ خطر تازه ای که فشار خونی‌های از همه‌جا بی‌خبر را تهدید می‌کند. به گزارش خبرگزاری بی بی سی ،یک موسسه خیریه در بریتانیا هشدار داده است که از هر چهار نفر یک نفر به خاطر بی‌خبری از داشتن فشار خون بالا با خطر سکته مغزی روبه‌روست، البته این انجمن می‌گوید:«شکی نیست که اندازه‌گیری فشار خون می‌تواند باعث نجات جان‌ها شود.»

بر همین اساس ،انجمن سکته بریتانیا ، مطالعه‌ای را بر روی 19 هزار و 318 نفر در سراسر بریتانیا انجام داد و طی این آزمایش، فشار خون افراد را اندازه‌گیری کرد. بررسی نتایج حاکی از آن بود که به طور متوسط 24 درصد از این افراد از اینکه مبتلا به فشار خون بالا هستند خبر نداشتند.

از سوی دیگر بر اساس آمار، هر ساله 150 هزار نفر در بریتانیا دچار سکته مغزی می‌شوند که عمدتاً ناشی از اختلال در جریان خون به مغز در نتیجه لخته خون است.

در حدود یک سوم از این افراد احتمالاً ظرف 10 روز نخست جان می‌بازند، یک سوم احتمالاً ظرف یک ماه بهبود می‌یابند و در حدود یک سوم نیز احتمالاً معلول می‌شوند و نیاز به بازپروری خواهند داشت.

به همین دلیل کارشناسان مردم را ترغیب کرده‌اند هر از گاهی فشار خون خود را اندازه بگیرند تا قربانی این بیماری که در محافل پزشکی به «قاتل بی سر و صدا» معروف است، نشوند.

این کارشناسان معتقدند که مردم می‌توانند فشار خون خود را با ترک سیگار، کاهش مصرف نمک و چربی، ورزش کردن و زیر نظر داشتن وزن، پایین بیاورند و  از موارد زیادی از سکته‌ها جلوگیری کنند و خبر خوب این کارشناسان این است که فشار خون بالا قابل معالجه و اغلب قابل پیشگیری است اما تنها راه پی بردن به این که کسی فشار خون دارد یا نه، اندازه گیری آن است.

جو کورنر- مدیر انجمن سکته- می‌گوید: «هیچ شکی نیست که اندازه گیری فشار خون واقعاً می‌تواند باعت نجات جان‌ها شود چرا که هر پنج دقیقه یک نفر در بریتانیا سکته مغزی می‌کند اما می‌توان از بیش از 40 درصد این سکته‌ها با کنترل فشار خون بالا پیشگیری کرد.»

وی ادامه می‌دهد: «ما همچنین می‌دانیم که هزاران هزار نفر کاملاً از میزان فشار خون خود بی‌خبرند. بسیاری از این افراد اصلاً نمی‌دانند که فشار خونشان بالا است و اینکه خطر سکته مغزی در آنها به شدت افزایش می‌یابد.»

به گزارش رويترز، محققان انگليسي در لندن اعلام كردند كه اينكه بدن فرد چقدر چاق به نظر برسدو چربي داشته باشد دليل آن نيست كه ارگان‌هاي داخلي بدنش همان‌قدر حاوي چربي باشند.

آنها همچنين اعلام كردند كه افرادي كه هيكل ظاهري خود را با رژيم گرفتن متناسب نشان مي‌دهند و ورزش نمي‌كنند ممكن است به اندازه افراد چاق، چربي دور ارگان‌هاي داخلي آنها از جمله قلبشان را گرفته باشد.

اين محققان از سال 1994 تاكنون روي بيش از 800 نفر اين مطالعات را انجام داده‌اند كه چربي داخل بدن آنها را اندازه‌گيري كنند.

آنها پس از اين تحقيق، ترس خود را از اين موضوع اعلام كردند كه افراد لاغر با تصور اينكه در بدنشان چربي وجود ندارد ورزش را كنار بگذارند و متوجه نشوند كه در داخل بدن آنها چربي به شكل توده دور ارگان‌هاي بدن را گرفته است.

تحقيق"در خارج لاغر و در داخل چاق" بيشترين شگفتي را در مورد افرادي به نمايش گذاشته است كه بسيار لاغرند اما از داخل چربي زيادي در بدن دارند.

به گزارش خبرگزاری رویترز پژوهشگران آمریکایی در یک بررسی بر روی موش‌های آزمایشگاهی نشان دادند که اسیدهای چرب امگا-3 که در ماهی یافت می‌شوند، ممکن است از ساخته شدن پروتئین‌هایی در مغز جلوگیری کنند که با ایجاد بیماری آلزایمر ارتباط دارند.

در بیماری آلزایمر ضایعاتی که آنها را "پلاک" و "کلافه" می نامند در مغز تشکیل می‌شوند، که ناشی ار تجمع غیرطبیعی دو پروتئین به نام بتا-آمیلوئید و تائو در مغز هستند.

این تحقیق که بر روی موش‌های آزمایشگاهی انجام شده، نشان می‌دهد که یک رژیم غذایی غنی از اسید چرب DHA ممکن است  مانع از روند تجمع این پروتئین‌ها شود.

DHA، یا اسید دکوزاهگزانوئیک، نوعی اسید چرب امگا-3 است که عمدتا در ماهی‌های چرب مانند ماهی آزاد و ماکرل و به مقدار کمتر در خزه‌های دریایی، تخم‌مرغ و جگر یافت می‌شود.

با وجود آنکه یافته‌های جدید در تحقیق بر روی حیوانات به دست آمده‌اند، مکمل تحقیقاتی بر روی انسان‌ها هستند که مصرف بیشتر ماهی و نیز میزان بالاتر DHA در خون را با خطر کمتر بیماری آلزایمر مرتبط کرده‌اند.

دکتر فرانک لافرلا از دانشگاه کلیفرنیا در ایروین که سرپرست این تحقیق بوده، می‌‌گوید اکنون لازم است آزمون‌های بالینی در افرادی انجام شود که در مراحل ابتدایی بیماری آلزایمر هستند تا مشخص شود آیا مکمل‌های DHA می‌توانند از پیشرفت بیماری در انسان‌ها جلوگیری کنند یا نه.

یافته‌های این تحقیق در شماره اخیر نشریه Neuroscience  منتشر شده است.

به گزارش ارث‌تایمز دانشمندان می‌گویند یک یا دو مشت پسته می‌تواند تفاوتی قابل‌توجه در خطر ابتلا به بیماری قلبی ایجاد کند.

در یک تحقیق جدید گروهی از پژوهشگران در دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا از گروهی از داوطلبان خواستند یک رژیم غذایی کم‌چربی را با خوردن پسته همراه کنند و آنها را با گروه دیگری که پسته نمی‌خوردند مورد مقایسه قرار دادند.

پس از تنها یک ماه میزان کل کلسترول و نیز میزان کلسترول بد یا LDL به طور قابل‌توجهی در افرادی که پسته می‌خوردند کاهش یافت.

به گفته پژوهشگران افرادی که بیشترین میزان پسته را خورده بودند، بیشترین کاهش در میزان کلسترول را پیدا کردند.

پسته غنی از گروهی مواد آنتی‌اکسیدان است که لوتئین نام دارد و معمولا در سبزی‌های برگ‌‌دار سبز و میوه‌های با رنگ روشن دیده می شود.

ماده لوتئین که در پسته بیش از سایر مغزهای خوراکی دیده می‌شود، می‌تواند به جلوگیری از رسوب کلسترول در شریان‌ها کمک کند.

گرچه هم پسته نمکی و پسته بدون نمک میزان کلسترول را کاهش می‌دهند،کارشناسان تغذیه توصیه می‌کنند که پسته بدون نمک مصرف شود، زیرا  نمک بیش از حد می‌تواند فشار خون را بالا ببرد.

هنگامی که شما میزان کلسترول خون خود را اندازه می‌گیرید، دکترتان معمولا  دو عدد را به شما می‌گوید:

یکی کلسترول ‍‍LDL که اغلب کلسترول "بد" نامیده می‌شود زیرا میزان‌های بالای این کلسترول با افزایش خطر بیماری قلبی، حمله قلبی و سکته مغزی ارتباط دارد.

این کلسترول به مراه مواد دیگر پلاک‌هایی را درون دیواره شریان تشکیل می‌دهد که با ایجاد انسداد جریان خون را دچار محدودیت می‌کند. LDL کمتر 100 میلی‌گرم در دسی‌لیتر مطلوب است.

کلسترول HDL اغلب کلسترول "خوب" نامیده می‌شود، زیرا میزان‌های کافی آن خطر حمله قلبی را در فرد کاهش می‌ دهد.

کارشناسان می‌گویند این نوع کلسترول کلسترول "بد" را از شریان‌ها به کبد منتقل می‌کند، جایی که در آن LDL می‌تواند از بدن دفع شود.

میزان‌های کلسترول HDL کمتر از 40 میلی‌گرم در دسی‌لیتر خطر بیماری قلبی را در فرد افزایش می‌دهند.

بنابراین سعی کنید اگر قصد اهدای خون دارید، این زمان را برای این کار انتخاب کنید.

قبل از مراجعه برای اهدای خون این نکات را رعایت کنید:

• شب را خوب بخوابید.

• صبحانه یا ناهار کافی بخورید.

• برای جایگزینی مایعی که با اهدای خون از بدنتان خارج می‌شود، مایعات اضافی بنوشید، در عین حال از خوردن نوشیدنی‌هایی مانند چای، قهوه و نوشابه‌های کافئین‌دار که مدر هستند، پرهیز کنید.

• غذاهای غنی از آهن مانند گوشت قرمز، گوشت مرغ و ماهی، جگر بخورید. لوبیا، غلات غنی‌شده با آهن،کشمش و آلو نیز مناسب هستند.

• از غذاهای چرب اجتناب کنید، زیرا چربی‌های وارد شده به خون ممکن است نتیجه آزمایش‌هایی را که از لحاظ بیماری‌های عفونی بر روی خون انجام می‌شود، تحت تاثیر قرار دهد.

در صورت عدم امکان انجام این آزمایش‌ها ممکن است خون اهدایی دور ریخته شود.

• روز قبل از اهدای خون لباسی بپوشید که آستین آن را بتوان را به راحتی بالای آرنج جمع کرد.

• پس از اهدای خون مایعات کافی بنوشید و برای پنج ساعت از فعالیت جسمی شدید اجتناب کنید.

این عارضه اغلب افرادی را که  در ارتفاعات پایین زندگی می‌کنند و به ارتفاعات 2500 متر و بالاتر سفر می‌کنند، گرفتار می‌کند.

شایع‌ترین علائم بیماری ارتفاع سرگیجه، سیاهی رفتن چشم‌ها، سردرد، ضعف، بیخوابی و دل‌آشوبه است.

افرادی که دچار علائم شدید می‌شوند باید به فوریت به ارتفاع پایین‌تر نقل مکان کنند.

برای پیشگیری از این عارضه باید در هنگام کوهنوردی به تدریج به ارتفاعات بالاتر صعود کرد و به بدن امکان داد تا در طول چند روز با میزان کم اکسیژن تطبیق پیدا کند.

همچنین باید سعی کنید شب‌ها در ارتفاعی پایین تر از ارتفاعی که در روز در آن هستید، بخوابید.

شایع‌ترین شکل این اختلال افسردگی زمستانی است، گرچه نوع کمتر شایع این اختلال هم وجود دارد که SAD تابستانی نامیده می‌شود.

SAD ممکن است به تغییرات در مقدار نوسانات نور روز با تغییر فصول مربوط باشد.

شایع‌ترین علائم SAD شامل احساس افسردگی، خستگی، تمایل به خوردن غذاهای نشاس